Zonnepanelen op het bedrijfsdak waren lange tijd een rekensom die vanzelf klopte. Dat is veranderd. Op zonnige dagen kan teruggeleverde stroom geld kosten, en wie zijn aansluiting wil verzwaren, komt vaak op een wachtlijst terecht. De cijfers van TenneT over 2025 laten zien hoe snel dat gaat. In dit artikel leggen we uit wat er aan de hand is en wat u eraan kunt doen met de aansluiting die u al hebt.
Waarom terugleveren soms geld kost
De prijs van stroom op de groothandelsmarkt verandert elk uur, en tegenwoordig zelfs elk kwartier. Op een zonnige middag met veel wind leveren duizenden installaties tegelijk. Er is dan meer stroom dan er gevraagd wordt, en de prijs kan onder nul zakken. Wie op dat moment teruglevert, betaalt in feite om zijn stroom kwijt te raken.
Dat gebeurt steeds vaker. Volgens de Annual Market Update 2025 van TenneT, gepubliceerd op 30 april 2026, telde de Nederlandse day-ahead markt in 2025 584 uren met een negatieve prijs. In 2024 waren dat er 458. TenneT ziet ook dat de prijzen op die uren minder diep negatief zijn dan in eerdere jaren. Dat komt doordat zon- en windparken vaker zelf hun productie afschalen zodra de prijs onder nul gaat. TenneT noemt dat marktgebaseerde curtailment. In 2025 ging het om meer dan 1 TWh aan stroom die zo bewust niet werd opgewekt, tegen 768 GWh in 2024 en 88 GWh in 2022.
Of u daar zelf direct last van hebt, hangt af van uw contract. Bij een dynamisch contract merkt u het meteen, bij een vast contract via terugleverkosten of minder gunstige voorwaarden bij de volgende verlenging. In beide gevallen geldt: stroom die u op het verkeerde moment het net op stuurt, levert weinig of niets op. TenneT meldt bovendien dat de relatieve marktwaarde van zonnestroom in 2025 is gedaald. Zonnestroom wordt dus vaker geproduceerd op momenten dat stroom weinig waard is.
Een zwaardere aansluiting is geen snelle oplossing
Tegelijk zit het net in grote delen van Nederland vol. Volgens de Stand van de Uitvoering van Netbeheer Nederland stonden op 30 juni 2026 bij de regionale netbeheerders 15.498 aanvragen voor afname op de wachtlijst. Een bedrijf dat een laadplein wil aanleggen of een machine wil bijplaatsen, en al tegen zijn gecontracteerde vermogen aan zit, sluit achter in die rij aan.
Dat betekent dat veel oude businesscases niet meer kloppen. De berekening die ooit voor de zonnepanelen werd gemaakt, ging uit van een net dat alles kon opnemen en van een vaste prijs voor teruglevering. Beide aannames zijn achterhaald.
Sturen wordt een noodzaak
Wie die twee problemen samen bekijkt, ziet dat ze dezelfde oplossing vragen. Zonnepanelen, het eigen verbruik, een batterij en laadpalen hangen met elkaar samen en kunnen niet meer los van elkaar worden bekeken. Een energiemanagementsysteem (EMS) meet wat er bij de hoofdaansluiting in- en uitgaat en stuurt de apparatuur die flexibel kan worden ingezet. Het houdt daarbij rekening met de prijs van dat moment en met de grenzen van uw aansluiting.
De eenvoudigste toepassing is voorkomen dat u op een zonnige middag teruglevert terwijl de prijs negatief is. Dat is precies wat de grote zon- en windparken volgens TenneT steeds vaker doen. Het systeem kan de omvormers tijdelijk terugregelen, maar het overschot kan ook ergens nuttig heen.
Wat een batterij daaraan toevoegt
Terugregelen werkt, maar u gooit daarmee wel stroom weg die u zelf hebt opgewekt. Een batterij bewaart dat overschot. Tussen de middag laadt hij op met stroom die anders weinig of niets zou opbrengen. Aan het eind van de middag of de volgende ochtend, als u meer verbruikt en de prijs hoger ligt, ontlaadt hij weer.
Voor de netaansluiting werkt het net zo. Stel dat uw aansluiting maximaal een bepaald vermogen toelaat en dat u op drukke momenten daar even boven wilt, omdat de laadpalen en de productie tegelijk draaien. Een batterij vult dat gat. Het net ziet een vlakker verbruik, terwijl u op het bedrijfsterrein meer kunt doen dan uw aansluiting op papier toestaat.
Voor technische lezers: het EMS combineert dan drie doelen. Het houdt de afname op de hoofdaansluiting onder het gecontracteerde vermogen (peak shaving), het verhoogt het eigen verbruik van zonnestroom en het stemt laden en ontladen af op de spotprijs per kwartier. Welk doel voorrang krijgt, hangt af van uw contract en uw bedrijfsvoering. Een boete voor overschrijding van het vermogen weegt meestal zwaarder dan een paar cent prijsverschil.
Hoe Voltenum Connect dat regelt
Voltenum Connect is het energiemanagementsysteem dat wij bij onze batterijen leveren. Het meet uw verbruik en opwek per kwartier, kijkt naar de grenzen van uw aansluiting en stuurt de batterij daarop aan. Of ook laadpalen of andere flexibele apparatuur kunnen worden meegenomen, bekijken we per situatie.
Het doel is niet om zoveel mogelijk techniek te plaatsen, maar om meer uit de aansluiting te halen die u al hebt. Voor veel bedrijven is dat sneller en goedkoper dan jaren wachten op een verzwaring.
Begin bij uw eigen data
Of een batterij bij u loont, en hoe groot hij moet zijn, volgt uit uw verbruik per kwartier en de opbrengst van uw panelen. Daar begint onze scan mee. Wilt u weten wat er op uw aansluiting nog mogelijk is? Vraag via het formulier hieronder een scan aan. U hoort binnen 24 uur van ons.
Bronnen
- TenneT: Stijging stroomprijzen, stijging stroomexport en stabiele kosten voor congestiemanagement (Annual Market Update 2025), 30 april 2026
- Netbeheer Nederland: Stand van de Uitvoering, halfjaar 2026 (pdf)
Deze bronnen zijn geraadpleegd op 23 oktober 2026. Regels en cijfers kunnen wijzigen; controleer bij beslissingen altijd de actuele versie.